Ngày 9/2/2026, dư luận xã hội ở Việt Nam dậy sóng trước thông tin tỉnh Nghệ An tổ chức lễ động thổ xây dựng một công trình có quy mô lớn với tên gọi chính thức là: “Đền thờ Quốc Mẫu Hoàng Thị Loan – thân mẫu của Chủ tịch Hồ Chí Minh”.
Việc sử dụng danh xưng “Quốc Mẫu” để tôn vinh người phụ nữ đã sinh thành ra ông Hồ Chí Minh nhà lãnh đạo cuộc cách mạng đánh đổ chế độ quân chủ phong kiến đã thực sự trở thành một cuộc khủng hoảng lớn về tư duy chính trị.
Theo giới nghiên cứu Văn hóa, đây là một hành động “loạn quy”, không những không nâng tầm vị thế mà còn trực tiếp xúc phạm đến lý tưởng sống và di sản chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Theo từ điển tiếng Việt và Hán ngữ uy tín nhất đã định nghĩa: “Quốc Mẫu” là một danh xưng dành riêng cho mẹ của Vua, tức Hoàng Thái hậu trong chế độ quân chủ. Đây là người được coi là mẹ của quốc gia mà quyền lực thuộc về một dòng họ duy nhất.
Việc tỉnh ủy Nghệ An tự ý áp đặt danh xưng này cho bà Hoàng Thị Loan là một sự gán ghép sống sượng, biến một phụ nữ Việt Nam bình dị, tần tảo thành một mệnh phụ phong kiến.
Điều này tạo ra một nghịch lý lịch sử khó có thể chấp nhận, đó là: Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành cả cuộc đời để lãnh đạo nhân dân đánh đổ chế độ phong kiến và lập nên chế độ Dân chủ Cộng hòa. Nhưng những người kế thừa của ông lại đang nỗ lực “phong kiến hóa” biến gia đình ông Hồ Chí Minh mang xu hướng “Vương triều Đỏ”.
Nhiều nhà phân tích đặt câu hỏi về tính logic trong cách nhà nước Việt nam xác lập các danh xưng quyền lực. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh từ lâu đã được nhân dân xưng tụng là “Cha già dân tộc”, một danh xưng mang tính tôn trọng.
Nhưng, nếu bà Hoàng Thị Loan được phong là “Quốc Mẫu” – là mẹ chung cho cả nước thì quan hệ giữa hai mẹ con này dưới góc độ biểu tượng quốc gia sẽ trở nên chồng chéo và cực kỳ mâu thuẫn.
Việc tỉnh Nghệ An tự ý “phong thánh, và xưng vương” cho ông Hồ vào vị trí vốn chỉ dành cho tổ tiên trong huyền thoại là một hành động tùy tiện về mặt văn hóa và tâm linh.
Vì trong lịch sử và huyền tích của dân tộc Việt Nam trong 4.000 năm lịch sử với “sự tích Trăm Trứng”, chỉ có duy nhất Bà Âu Cơ được suy tôn làm Quốc Mẫu của bách gia trăm họ.
Đáng chú ý hơn, việc tôn vinh bà Hoàng Thị Loan thành “Quốc Mẫu” dường như đang đi ngược lại bản chất của nhà nước Việt Nam hiện nay dưới sự lãnh đạo của Đảng CSVN được xác lập trên nguyên tắc nước là của nhân dân, không phải của riêng một dòng tộc nào.
Khi gọi một người trong gia định ông Hồ Chí Minh là Quốc Mẫu, hệ thống chính trị của Đảng CSVN đã vô tình thừa nhận rằng đất nước Việt nam đang thuộc về một dòng tộc “Nguyễn Sinh” một kiểu “Vương triều Đỏ” trá hình.
Đây là một kẽ hở nghiêm trọng để các thế lực thù địch sẽ lợi dụng chỉ trích rằng Nhà nước Việt Nam đang quay trở lại thời kỳ phong kiến sau hơn 80 năm làm cách mạng Dân tộc Dân chủ.
Đáng chú ý, giới chuyên gia đã chỉ ra một sai lầm ngây ngô nhưng cực kỳ tế nhị, đó là: thời phong kiến, danh xưng “Quốc Mẫu” do chính nhà Vua phong tặng cho mẹ của mình. Còn ngày nay, danh xưng này lại do một số quan chức địa phương “nhí nhố” nổi hứng và tự phong tặng cho lãnh tụ.
Điều này không chỉ cho thấy sự lạm quyền, và sự vô văn hóa mà nó còn cho thấy sự thiếu hụt kiến thức trầm trọng về văn hóa dân tộc của bộ máy lãnh đạo Nghệ an.
Một công trình mang tính tâm linh và biểu tượng quốc gia như đền thờ thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh không thể dựa trên tư duy của các quan chức vô lại bất chấp quy tắc và phép nước.
Trong bối cảnh hậu Đại hội 14, những diễn biến tại Nghệ An kể trên đã cho thấy có ai đó đang cố làm hoen ố hình ảnh giản dị mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dày công xây dựng suốt cả cuộc đời mình.
Trà My – Thoibao.de
