Sửa đổi Hiến pháp 2013 Việt Nam đang đối mặt với những thách thức gì từ Tô Lâm?
Quyết định của Đảng CSVN về việc sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16 đang trở thành tiêu điểm chú ý của giới quan sát quốc tế, và dư luận trong nước.
Thông qua Kết luận 17 – BCT do Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành, Đảng CSVN đã phát đi một tín hiệu rõ ràng về việc tái cấu trúc nền tảng pháp lý cao nhất để phục vụ tầm nhìn chiến lược đến năm 2045.
Trong bối cảnh thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ sang kỷ nguyên số và kinh tế tri thức, việc Việt nam sửa lại đạo luật gốc được cho là một cuộc đại phẫu về tư duy quản trị quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Trọng tâm của lần sửa đổi này được xác lập dựa trên nhu cầu khơi thông các nguồn lực phát triển kinh tế đang bị bó hẹp bởi những quy định đã quá lỗi thời. Đáng chú ý, một trong những thông điệp mạnh mẽ nhất đưa ra chính là việc dứt khoát từ bỏ tư duy quản lý “không quản được thì cấm”.
Theo giới quan sát, đây được xem là một bước chuyển mình từ trạng thái quản trị hành chính mang tính mệnh lệnh sang mô hình quản lý nhà nước kiến tạo phát triển.
Với mục tiêu tối thượng là xác lập một hành lang pháp lý vững chắc cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và tái cơ cấu nền kinh tế trong kỷ nguyên mới.
Nếu thực hiện thành công, Việt Nam sẽ hình thành một hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại, tương thích với các thông lệ quốc tế. Đây một điều kiện tiên quyết để thu hút dòng vốn đầu tư FDI chất lượng cao và bứt phá về công nghệ.
Tuy nhiên, con đường từ chủ trương đến thực tiễn lập pháp luôn chứa đựng những thách thức nghiệt ngã. Trước đây, vào tháng 2/2025, cựu Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Trần Ngọc Đường từng đưa ra cảnh báo đanh thép rằng việc sửa đổi Hiến pháp không thể làm tùy tiện.
Với tư cách là đạo luật gốc, bất kỳ sự thay đổi nào trong Hiến pháp cũng sẽ kéo theo sự thay đổi của toàn bộ hệ thống pháp luật bên dưới. Hơn nữa, quy trình sửa đổi Hiến pháp được quy định cực kỳ chặt chẽ, đòi hỏi sự tán thành của ít nhất 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội.
Do đó, thử thách đặt ra cho Quốc hội khóa 16 là phải thoát khỏi cái bóng của vai trò của một cơ quan “hữu danh vô thực” để thực sự trở thành một cơ quan đóng góp các quyết sách cho sự phát triển của đất nước.
Giữa những thông tin về việc sửa đổi Hiến pháp đã có không ít quan điểm và đồn đoán cho rằng lộ trình sửa đổi của Việt Nam sẽ giống với Hiến pháp năm 2018 của Trung Quốc, đặc biệt là vấn đề giới hạn nhiệm kỳ của người đứng đầu.
Tuy nhiên, theo giới chuyên gia nếu bám sát vào các dữ liệu pháp lý và văn bản chính thức hiện nay, có thể thấy đây vẫn là một khoảng trống về thông tin khó xác thực.
Cho đến thời điểm tháng 4/2026, các quy định hiện hành của Hiến pháp 2013 và quy chế của Đảng CSVN vẫn duy trì nguyên tắc lãnh đạo không giữ chức vụ quá 2nhiệm kỳ liên tiếp.
Việc liệu có một sự thay đổi mang tính đột phá để “phá vỡ tiền lệ” hay không, cho dù chưa có căn cứ pháp lý nào xác nhận một lộ trình tương tự như ở Trung Quốc.
Song, theo giới phân tích với tham vọng quyền lực “vô giới hạn” của ông Tô Lâm trong thời gian qua, dù nội dung cụ thể của lần sửa đổi tổng thể này vẫn chưa được công bố chi tiết, nhưng cũng cần phải hết sức đề phòng.
Do vậy, việc sửa đổi tổng thể Hiến pháp 2013 là một canh bạc chiến lược mà Việt Nam đặt cược để đạt tới vị thế quốc gia phát triển vào năm 2045.
Trong vòng xoáy của những đồn đoán chính trị, mục tiêu thực chất được cho là tạo ra một hệ thống pháp luật “chất lượng cao” làm nền tảng cho sự sự phát triển bền vững trong tương lai.
Song giới quan sát quốc tế vẫn đưa ra cảnh báo đầy nguy hiểm, đó là, đây sẽ là “cơ hội ngàn năm có một” để ông Tô Lâm sẽ đoạt chiếc ghế quyền lực tuyệt đối đến trọn đời!
Trà My – Thoibao.de
