Khẩu hiệu “phi hình sự hóa” còn chưa kịp đi vào thực tế, thì Bộ Công an đề xuất mở rộng trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại. Đây là một bước đi “mở rộng phạm vi xử lý hình sự”, nhưng thực chất là để doanh nghiệp phải tự gánh chịu rủi ro về mặt pháp lý. Cái gọi là “hình sự hóa” vốn đã phản ánh rất nhiều: tranh chấp dân sự, hợp đồng kinh tế, thậm chí sai sót quản trị và bị đẩy sang hình sự. Việc tiếp tục mở rộng phạm vi xử lý, khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng vỡ trận hàng loạt.
Đồng thời việc “tăng chế tài để răn đe” nhắm thẳng vào doanh nghiệp. Trong khi nhà nước đang kiểm soát toàn bộ thay vì đưa ra hướng giải quyết mà chỉ tập trung, tìm cách đay nghiến doanh nghiệp .Nghịch lý hiện ra rất rõ: muốn thúc đẩy doanh nghiệp lớn mạnh, nhà nước cần vừa quản lý chặt vừa bảo đảm tính dự báo của luật chơi. Nếu doanh nghiệp cảm nhận tranh chấp thương mại hay lỗi quản trị có thể trượt sang rủi ro hình sự quá dễ dàng, tâm lý phòng thủ sẽ thay thế tinh thần mở rộng kinh doanh.
Sự thật ít được nói thẳng là môi trường đầu tư không chỉ được đo bằng ưu đãi thuế hay vốn tín dụng, mà còn bằng mức độ an tâm pháp lý. Phép thử thật sự không phải mở rộng chế tài đến đâu, mà là có giữ được nguyên tắc xử lý đúng bản chất kinh tế – hình sự hay không.










