Nghị quyết 68 đặt kinh tế tư nhân vào vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển của Việt Nam. Từ đó, ý tưởng xây dựng những tập đoàn đủ lớn để cạnh tranh quốc tế — thường được ví với mô hình chaebol Hàn Quốc — ngày càng được nhắc đến. Financial Times dẫn nhận định rằng Vingroup, Thaco, Hòa Phát và FPT có thể là những ứng viên tiềm năng. Nghe khá hấp dẫn: muốn đi nhanh thì phải có những “người khổng lồ” đủ sức kéo cả nền kinh tế.
Nhưng chaebol không chỉ là câu chuyện về những tập đoàn lớn. Mô hình này từng giúp Hàn Quốc công nghiệp hóa thần tốc, nhưng cũng đi kèm mặt trái: quyền lực kinh tế tập trung, quan hệ chằng chịt với chính trị và nguy cơ doanh nghiệp quá lớn để thất bại. Nếu Việt Nam muốn tạo ra những tập đoàn “đầu tàu”, câu hỏi khó nhất không phải ai đủ lớn để được chọn, mà là ai sẽ đặt ra luật chơi và ai giám sát những người được trao quá nhiều sức mạnh?
Nếu nguồn lực công, đất đai, tín dụng, chính sách và cơ hội thị trường vô tình chảy mạnh về một nhóm doanh nghiệp, “người khổng lồ” có thể nhanh chóng biến thành “người được ưu ái”. Khi ấy, cạnh tranh bình đẳng sẽ đứng trước dấu hỏi lớn. Việt Nam hoàn toàn có thể cần những tập đoàn tư nhân mạnh, nhưng mạnh không đồng nghĩa với đặc quyền. Bài toán thật sự là làm sao tạo ra những doanh nghiệp đủ lớn để vươn ra thế giới, nhưng không lớn đến mức thị trường phải cúi đầu trước họ.
https://www.facebook.com/share/p/1Ja5AiGsFD/
