Tuyên bố muộn màng của Bộ Công an Việt Nam vào đêm ngày 28/9/2026 về việc bắt giữ ba thành viên đảng Việt Tân tại khu vực biên giới Tây Ninh đang châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng ngoại giao và pháp lý mới.
Phía Việt Nam khẳng định ông Nguyễn Đức Thuận, ông Hồ Phạm Hiệp Huy – tức Trần Hiệp, và ông Thái Công Trường Sơn bị “bắt quả tang” khi đang “nhập cảnh trái phép” từ Campuchia để thực hiện các hoạt động “khủng bố”.
Tuy nhiên, những thông tin độc lập được cung cấp từ gia đình, tổ chức quốc tế và chính lịch trình dịch chuyển của các nạn nhân lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác. Điều đó đã phản ánh mối nghi vấn về một chiến dịch cưỡng ép xuyên biên giới do phía Hà Nội tổ chức thực hiện.
Sự nghi vấn bắt đầu ngày 25/9/2026, khi đảng Việt Tân đưa ra thông cáo về sự mất tích bí ẩn của 2 ông Nguyễn Đức Thuận và Trần Hiệp tại Campuchia. Chi tiết then chốt khiến kịch bản “tự nhập cảnh trái phép” của Bộ Công an Việt Nam đã bị bác bỏ nằm ở 2 tấm vé máy bay trở về Bangkok.
Theo dữ liệu được tổ chức Hội đồng các Nhà Dân chủ và Tự do Châu Á công bố, ông Thuận mang quốc tịch Na Uy, còn ông Hiệp – là công dân Úc bay từ Bangkok đến Phnom Penh ngày 15/9/2026 để gặp gỡ các nhà hoạt động dân chủ.
Hai ông đã mua vé lượt về Bangkok trên chuyến bay KR701 của hãng Cambodia Airways, khởi hành sáng ngày 19/9. Vợ ông Hiệp đã chờ sẵn tại Bangkok nhưng ông không xuất hiện. Trong khi dữ liệu hãng hàng không xác nhận họ không lên máy bay.
Sự bất hợp lý còn ở chỗ, theo phía Việt Nam tuyên bố “bắt quả tang” tại đồn biên phòng Mỹ Quý Tây lúc 21h50 ngày 18/9, nhưng lại giữ im lặng suốt 10 ngày trước khi họ công bố thông tin.
Tại sao, một cáo buộc hành vi khủng bố là nghiêm trọng nhưng lại thiếu hoàn toàn về chứng cứ: không mục tiêu cụ thể, không vũ khí hay vật liệu nổ nào được trưng ra, và đặc biệt là sự thiếu vắng toàn bộ hình ảnh từ hệ thống camera an ninh vốn luôn hiện diện tại các cửa khẩu biên giới.
Nghi vấn bắt cóc cưỡng ép càng trở nên có cơ sở khi giới quan sát quốc tế đặt vụ việc này cạnh chuỗi các tiền lệ trước đây.
Đó là, năm 2017, ông Trịnh Xuân Thanh biến mất tại Berlin rồi bất ngờ “ra đầu thú” tại Hà Nội, khiến chính phủ Đức phẫn nộ công bố bằng chứng rõ ràng về một vụ bắt cóc và tiến hành trục xuất cán bộ tình báo Việt Nam.
Hay, tháng 4/2023, blogger Đường Văn Thái, một người tị nạn đã được Liên Hợp Quốc công nhận quy chế bị cưỡng ép lên xe ô tô lạ tại Thái Lan, bỏ lại toàn bộ tài sản tại nhà riêng. Và chỉ 3 ngày sau, kịch bản quen thuộc lại được lặp lại: truyền thông nhà nước thông báo ông Thái bị bắt vì “nhập cảnh trái phép” tại khu vực tỉnh Hà tĩnh.
Sự vụ vừa kể lập tức vấp phải sự lên án gay gắt từ cộng đồng quốc tế. Theo ông Phil Robertson, Giám đốc Tổ chức Vận động Nhân quyền và Lao động Châu Á, thẳng thắn gọi đây là hành động “không thể chấp nhận được” và cảnh báo về mức độ đàn áp xuyên quốc gia ngày càng leo thang của Bộ Công an Việt Nam.
Hành vi này xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Campuchia và thách thức trực tiếp các chuẩn mực pháp lý quốc tế. Đáng chú ý, các đảng viên Việt Tân là công dân của các quốc gia Na uy và Úc – là những đối tác tốt của Hà Nội.
Chính sách đối ngoại của Hà Nội đang bộc lộ sự mâu thuẫn khốc liệt. Một mặt, Việt Nam nỗ lực xây dựng hình ảnh một đối tác cởi mở, tìm kiếm các thỏa thuận thương mại và thu hút đầu tư quốc tế.
Mặt khác, chính quyền lại tiếp tục dung dưỡng cho lực lượng an ninh vươn cánh tay nối dài ra ngoài lãnh thổ để truy bắt những người bất đồng chính kiến.
Được biết, các quốc gia liên quan cùng các tổ chức quốc tế đang nỗ lực đòi hỏi một cuộc điều tra quốc tế để chấm dứt việc lặp lại những “bổn cũ” coi thường luật pháp quốc tế của ban lãnh đạo Ba Đình.
Trà My – Thoibao.de
