Chứng khoán Việt Nam lao dốc 62%: Cái giá của tăng trưởng GDP hai con số bằng mọi giá?

Ngày 14/10/2026, truyền thông nhà nước đưa tin thị trường chứng khoán Việt Nam lao dốc nghiêm trọng: 80% cổ phiếu mất trắng đến hơn 62% giá trị, đây là hệ quả từ các đại dự án đầu tư công ồ ạt với mục tiêu nhằm thúc đẩy tăng trưởng GDP trên 2 con số?

Một thực tế phũ phàng đang diễn ra trên sàn giao dịch, và thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua đợt lao dốc nghiêm trọng khi có tới 80% mã cổ phiếu chính thức rơi vào xu hướng giảm giá kéo dài, do tâm lý bi quan của nhà đầu tư và sự suy giảm của nền kinh tế.

Theo đó, với mức sụt giảm ghi nhận rất sâu, phổ biến từ 45% đến 62% giá trị tính từ vùng đỉnh lịch sử. Đà lao dốc dồn dập này diễn ra trong bối cảnh thanh khoản toàn thị trường suy giảm đáng kể, thường xuyên duy trì ở mức dưới 15.000 tỷ đồng mỗi phiên.

Sự sụt giảm trên diện rộng này đang đặt ra một câu hỏi: Liệu đây có phải là hệ quả gián tiếp từ chính sách đẩy mạnh các đại dự án đầu tư công ồ ạt nhằm chạy theo mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số của Chính phủ Việt Nam hay không?

Theo giới chuyên gia kinh tế vĩ mô, việc đầu tư công vào các đại dự án hạ tầng trọng điểm như các tuyến đường cao tốc, đường sắt đô thị hay cảng biển v.v…, về bản chất đóng vai trò là “vốn mồi” của nhà nước cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn cho nền kinh tế quốc gia.

Tuy nhiên, việc đặt ra một mục tiêu tăng trưởng GDP quá tham vọng trên 2 con số, trong khi nền kinh tế Việt Nam thực chất chỉ tăng trưởng ở mức 7-8% theo Ngân hàng Thế giới. Từ đó, đã tạo ra những áp lực phụ trợ cực kỳ lớn lên hệ thống tiền tệ và dòng tiền xã hội.

Bởi trong ngắn hạn, chính cuộc đua giải ngân vốn đầu tư công khổng lồ đã kích hoạt hiệu ứng “chèn ép dòng vốn” – là hiện tượng xảy ra khi Chính phủ tăng cường vay nợ hoặc chi tiêu công quá lớn, dẫn đến việc thu hẹp nguồn vốn và cơ hội đầu tư của khu vực tư nhân.

Khi nhà nước chiếm giữ quá nhiều nguồn lực tài chính trong nền kinh tế, các doanh nghiệp tư nhân sẽ bị “lấn sân” và gặp khó khăn trong việc tiếp cận dòng vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh.

Lúc đó, dòng tiền trong nền kinh tế bị hút mạnh vào các kênh phục vụ sản xuất như vật liệu xây dựng, máy móc và chi phí nhân công…, khiến nguồn vốn trên thị trường chứng khoán bị suy giảm một cách tự nhiên.

Bên cạnh đó, việc bơm ra một lượng tiền khổng lồ ra nền kinh tế trong thời gian ngắn để phục vụ các dự án hạ tầng luôn đi kèm rủi ro lạm phát gia tăng bộc phát.

Để kiểm soát áp lực này và giữ ổn định vĩ mô, Ngân hàng Nhà nước buộc phải áp dụng các công cụ thắt chặt tiền tệ hoặc duy trì mặt bằng lãi suất tiền gửi ở mức hấp dẫn nhất.

Khi đó, dòng tiền có xu hướng rút khỏi chứng khoán để chuyển dịch quay lại kênh tiết kiệm, hay mua trái phiếu hoặc phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Khi thanh khoản thị trường mất dưới mốc 20.000 tỷ đồng cho mỗi phiên, các đợt bán ròng kỷ lục của khối ngoại – có thời điểm đạt mốc 14.000 tỷ đồng chỉ trong một tuần càng bồi thêm đòn đau vào tâm lý vốn đã vô cùng bấp bênh của các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, đà giảm sâu của nhóm cổ phiếu chứng khoán hay bất động sản còn là sự cộng hưởng khốc liệt từ chu kỳ siết tín dụng, hay áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp v.v… và v.v…

Đầu tư công không phải là nguyên nhân trực tiếp hủy hoại thị trường tài chính, nhưng tư duy điều hành chạy theo chỉ tiêu tăng trưởng GDP hai con số bằng mọi giá đã tạo ra một môi trường tiền tệ cực kỳ căng thẳng.

Vẫn theo giới chuyên gia kinh tế, một nền kinh tế không thể phát triển lành mạnh nếu chỉ dựa vào các con số tăng trưởng GDP trên giấy được bơm thổi ngắn hạn. Trong khi sức khỏe tài chính của các doanh nghiệp và dòng vốn thị trường bị vắt kiệt như hiện nay.