2 tỷ USD vẫn là con số lớn. Nhưng mức giảm hơn 15% khiến câu chuyện không còn chỉ là thống kê. Giải thích bằng lạm phát, chiến sự, chi phí sinh hoạt tăng — nghe hợp lý. Nhưng châm biếm ở chỗ, mọi biến động khó khăn đều thường được đổ cho “bối cảnh quốc tế”, như thể trong nước chỉ đứng nhìn thời tiết toàn cầu. Nhưng người ta đặt câu hỏi khác: kiều hối chỉ là dòng tiền kinh tế, hay còn là dòng chảy niềm tin? Bởi tiền gửi về không chỉ vì tỷ giá hay nghĩa vụ gia đình, mà còn vì người gửi tin đồng tiền của họ có ý nghĩa, có an toàn, có tương lai khi chảy về quê nhà.
Nếu chi phí sống ở nước ngoài tăng là một phần lý do, thì liệu tâm lý dè dặt về đầu tư, môi trường kinh doanh, tài sản, hay cảm giác bất định có là phần còn lại? Đây là vùng ít được nói nhưng ai cũng nghĩ đến. Châm biếm hơn, nhiều năm kiều hối được ca ngợi như nguồn lực vàng, nhưng khi giảm sút lại chủ yếu được giải thích bằng yếu tố ngoại sinh. Ít ai muốn chạm vào câu hỏi khó hơn: niềm tin có đang hao mòn âm thầm?
Tiền rất thực dụng, nhưng cũng rất nhạy cảm. Nó rút lui trước rủi ro nhanh hơn mọi tuyên bố lạc quan. Một đồng kiều hối đôi khi không chỉ phản ánh sức khỏe ví tiền người xa xứ, mà cả mức độ họ muốn gắn bó kinh tế với quê hương. Nếu dòng tiền giảm chỉ vì chu kỳ kinh tế, nó sẽ hồi phục. Nhưng nếu một phần vì niềm tin chùng xuống, đó là tín hiệu sâu hơn nhiều. Có khi câu chuyện không phải “kiều hối giảm bao nhiêu”, mà là điều gì đang khiến người ta bớt muốn gửi về.
https://www.facebook.com/share/v/18NFMWUXUC/
