Khi Bộ Công an đề xuất tăng mức phạt tù với tội trốn thuế, thông điệp đưa ra nghe rất rõ ràng: phải siết chặt kỷ cương. Nhưng càng siết, người ta càng tự hỏi: mục tiêu là thu ngân sách hay tạo ra nỗi sợ? Bởi lẽ, về logic, tiền thuế thất thoát cần được thu lại, không phải “chuyển hóa” thành chi phí giam giữ.
Châm biếm ở chỗ, trong khi những sai phạm nhỏ lẻ của hộ kinh doanh có thể đối diện nguy cơ hình sự hóa, thì các vụ việc quy mô lớn lại thường đi kèm những cánh cửa pháp lý cho phép giảm nhẹ. Những khái niệm như “khắc phục hậu quả”, “tình tiết giảm nhẹ” vốn là nguyên tắc nhân văn của luật, nhưng khi áp dụng không đồng đều, chúng dễ bị nhìn như một chiếc van xả—mở ra cho người này, khép lại với người khác.
Hệ quả không chỉ nằm ở vài bản án. Nó lan ra thị trường, len vào tâm lý người kinh doanh. Khi nỗi sợ vượt qua lợi nhuận kỳ vọng, người ta chọn co lại thay vì mở rộng. Và khi đó, nền kinh tế không bị bóp nghẹt bởi thuế suất, mà bởi cảm giác bất an. Cuối cùng, câu hỏi không nằm ở việc có nên xử lý nghiêm hay không—mà là xử lý thế nào để công bằng được cảm nhận. Bởi luật pháp, nếu chỉ đúng trên giấy mà không thuyết phục được lòng tin, thì chính nó lại trở thành rào cản lớn nhất cho sự phát triển.
https://www.facebook.com/share/p/178pG66ohf/
