Quốc hội đã “chốt” một bước đi chưa từng có: sĩ quan công an, quân đội, công chức và cả người trong doanh nghiệp nhà nước có thể trở thành luật sư công. Trên giấy tờ, đây được mô tả là tăng năng lực pháp lý cho bộ máy. Nhưng phía sau quyết định ấy là một tranh luận gai góc hơn nhiều: luật sư là người bảo vệ công lý độc lập, hay đang dần được kéo sâu hơn vào cấu trúc quyền lực? Kịch tính nằm ở chính khái niệm “luật sư công”. Bởi từ trước tới nay, luật sư thường gắn với tính độc lập, phản biện và bảo vệ thân chủ trước quyền lực. Nay những người thuộc chính bộ máy công quyền đồng thời mang vai trò luật sư, ranh giới ấy bắt đầu mờ đi.
Châm biếm ở chỗ tiêu chí nổi bật không chỉ là chuyên môn hay tranh tụng, mà còn nhấn mạnh “tư tưởng chính trị vững vàng”. Điều đó khiến người ta đặt câu hỏi: đây là mở rộng dịch vụ pháp lý, hay đang định nghĩa lại luật sư theo logic quản lý? Thí điểm ở 8 bộ và 10 địa phương cho thấy quy mô không nhỏ. Nhưng càng rộng càng lộ bài toán xung đột lợi ích. Khi người đại diện pháp lý cũng thuộc hệ thống cần được bảo vệ, ai sẽ bảo vệ tính độc lập của luật pháp?
Người ủng hộ gọi đây là hiện đại hóa quản trị nhà nước. Người hoài nghi thấy nguy cơ luật sư trở thành phần nối dài của quyền lực hành chính. Sự thật có lẽ nằm giữa hai lằn ranh ấy, và cuộc thử nghiệm này không chỉ thử mô hình mới, mà thử luôn giới hạn của khái niệm công lý.
https://www.facebook.com/share/p/1FuKSNYPRj/
