Những bãi tạm giữ phủ kín xe cũ rỉ sét đang kể một câu chuyện cay đắng hơn mọi báo cáo xử phạt. Khi người dân chọn bỏ luôn phương tiện thay vì chuộc về, đó không còn chỉ là vi phạm giao thông, mà là dấu hiệu một chính sách có thể đang chạm ngưỡng phi lý trong mắt người chịu tác động. Châm biếm ở chỗ, biện pháp được thiết kế để nâng cao ý thức lại đang tạo ra “nghĩa địa xe máy”, nơi tài sản chết dần vì tiền phạt sống quá cao.
Một chiếc xe cũ vài triệu đồng, nhưng mức phạt và chi phí kéo theo có thể vượt cả giá trị tài sản. Với người khá giả, đó có thể là bài học. Với lao động nghèo, đó là cú đánh vào sinh kế. Khi công cụ đi làm, chở hàng, kiếm cơm bị giữ, người mất không chỉ là chiếc xe mà có thể là nguồn sống. Và khi người dân tính toán rồi quyết định bỏ xe còn rẻ hơn đóng phạt, câu hỏi không tránh khỏi là: chế tài đang giáo dục hay đang đẩy người yếu thế ra khỏi khả năng tuân thủ?
Nghịch lý nằm ở chỗ một chính sách răn đe nếu vượt quá sức chịu đựng xã hội sẽ dễ biến thành gánh nặng hơn là công cụ điều chỉnh hành vi. Phạt để người ta sửa sai khác với phạt đến mức người ta buông xuôi. Nếu bãi giữ xe ngày càng đầy vì dân không chuộc nổi, đó không chỉ là câu chuyện quản lý phương tiện, mà là tín hiệu mức phạt có thể đang lệch khỏi thực tế đời sống. Và đáng lo nhất không phải những chiếc xe bị bỏ hoang, mà là khi người dân bắt đầu tin tuân thủ luật pháp tốn kém hơn từ bỏ tài sản của chính mình.
https://www.facebook.com/share/p/1AhueiNzAm/
