Đề xuất mới trong dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự 2015 do Bộ Công an chủ trì đang thu hút sự quan tâm và tranh luận gay gắt từ dư luận, khi loại trừ trách nhiệm hình sự đối với cán bộ, chiến sĩ công an trong các trường hợp thực hiện “biện pháp nghiệp vụ”.
Theo nội dung dự thảo, tại Điều 26A, người thuộc lực lượng Công an thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đấu tranh phòng, chống tội phạm nếu đã tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật nhưng vẫn gây thiệt hại thì có thể được loại trừ trách nhiệm hình sự, ngay cả khi hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm.
Ngoài ra, dự thảo tại Điều 20A còn bổ sung điều khoản miễn trách nhiệm cho người thực hiện hành vi gây hậu quả nguy hại do nguyên nhân bất khả kháng.
Động thái này tiếp tục nối dài chuỗi đề xuất tương tự từng xuất hiện trong Hồ sơ của Dự án luật này từng được công bố cuối tháng 4/2026 vừa qua, hướng tới việc tăng cường các trường hợp miễn hình phạt, loại trừ hoặc tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với lực lượng Công An.
Đề xuất mang tính đặc quyền này đang vấp phải những nghi ngại sâu sắc của công luận về nguy cơ phá vỡ tính cân bằng của hệ thống tư pháp Việt Nam hiện nay.
Kể cả, Quy định hiện hành tại Điều 26, vốn dĩ chỉ miễn trừ trách nhiệm cho người thi hành mệnh lệnh của cấp trên sau khi đã báo cáo nhưng vẫn bắt buộc phải thực hiện, khi đó trách nhiệm thuộc về người ra lệnh.
Song, việc Bộ Công an muốn mở rộng phạm vi miễn trừ sang cả những thiệt hại phát sinh từ “biện pháp nghiệp vụ” một cách mơ hồ và chung chung đã bị giới quan sát cảnh báo là có thể tạo ra một hành lang pháp lý lỏng lẻo, nhằm hạn chế cơ chế giám sát độc lập.
Theo giới chuyên gia pháp lý, việc tự Bộ Công An tự trao một “tấm khiên” bảo vệ quá lớn cho mình không chỉ làm gia tăng nguy cơ lạm dụng quyền lực, mà còn đi ngược lại nguyên tắc hiến định tối cao: Mọi cá nhân và tổ chức đều phải bình đẳng trước pháp luật.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
