Giá xăng dầu nhích lên, nghe thì như chuyện của phố thị, nhưng người “đau” đầu tiên lại là nông dân. Trên cánh đồng, không có bảng điện tử cập nhật giá, nhưng từng bao phân, từng chuyến vận chuyển đã âm thầm “đội giá”. Và thế là, mỗi mùa vụ bắt đầu bằng một phép tính: trồng tiếp hay… bỏ?
Phân bón – thứ nuôi cây – giờ lại được “nuôi” bằng giá nhiên liệu. Khi chi phí sản xuất và vận chuyển cùng leo thang, giá phân cũng chẳng đứng yên. Người nông dân bước vào đại lý, nhìn giá mới mà chỉ biết thở dài: đất vẫn vậy, công vẫn thế, nhưng chi phí thì phình ra như chưa từng biết mệt.
Châm biếm thay, người làm ra lương thực lại là người yếu thế nhất trong chuỗi giá trị. Giá đầu vào tăng thì họ gánh, giá đầu ra bấp bênh thì họ chịu. Không có “công thức” nào bảo vệ họ khỏi biến động, ngoài việc tự xoay xở.
Và rồi câu hỏi trở nên day dứt: khi làm ruộng không còn đủ sống, liệu cánh đồng sẽ ra sao? Nếu một ngày người nông dân buông tay, thì thứ đắt nhất không phải là xăng dầu, mà là sự đánh đổi của cả một nền nông nghiệp.










