Nguyễn Minh Hiếu: Một vụ án và câu hỏi về sự bình đẳng

Một cô gái 24 tuổi, mang quốc tịch Mỹ, về Việt Nam thực tập và hoàn thành luận án thạc sĩ, sau đó tố cáo bị xâm hại tình dục. Theo thông tin được cô đăng tải, ban đầu cô cho rằng mình được đề nghị hòa giải; sau khi gia đình và luật sư can thiệp, vụ việc được điều tra và Nguyễn Minh Hiếu bị khởi tố. Đây là những chi tiết cần được cơ quan tố tụng xác minh đầy đủ, không thể lấy lời kể một phía làm kết luận cuối cùng. Nhưng chính diễn biến ấy đặt ra một câu hỏi cực khó né: nếu nạn nhân không có tiền, quốc tịch và những mối quan hệ đủ mạnh để gây chú ý, liệu quá trình bảo vệ quyền lợi có diễn ra giống vậy không?

Đây mới là điều đáng bàn. Một hệ thống pháp luật tử tế không thể vận hành theo công thức “ai có tiếng nói lớn hơn thì được nghe trước”. Nạn nhân không nên cần một người cha có ảnh hưởng, một đội luật sư hay sức ép truyền thông để được tiếp nhận nghiêm túc. Nếu cáo buộc là đúng, việc xử lý phải xuất phát từ bằng chứng và pháp luật — chứ không phải từ “profile” của người tố cáo. Nếu cáo buộc không đúng, cũng phải có quy trình minh bạch để bảo vệ người bị tố. Công lý phải đứng trên quan hệ, không đứng sau quan hệ.

Còn gọi mọi sự phẫn nộ của công chúng là “cách mạng màu” thì quả thật là cách giải thích tiện lợi đến mức hài hước. Người ta đặt câu hỏi về một vụ án thì cứ trả lời bằng hồ sơ; nghi vấn sai thì cứ đưa bằng chứng bác bỏ. Chẳng lẽ cứ thấy dân hỏi khó là phải lôi “thế lực thù địch” ra làm nhân vật phụ? Một nhà nước pháp quyền không cần sợ tiếng nói của công chúng. Điều đáng sợ hơn là người yếu thế phải tự hỏi mình có đủ tiền, đủ quan hệ hay đủ may mắn để được công lý nhìn thấy hay không.

https://www.facebook.com/share/p/1ETzZe3aPr/